Drewniane zabudowania osady o charakterze mieszkalnym i gospodarczym sytuowane były prawdopodobnie nieregularnie, a nawet chaotycznie w większe lub mniejsze skupiska, co odzwierciedlają poszczególne stanowiska archeologiczne w obrębie całej doliny Uherki. W dobie największego rozkwitu osady zbudowano w jej obrębie pojedynczą murowaną wieżę obronną. Wieżę posadowiono przy wschodniej krawędzi najwyższej kępy, w odległości około 20 m na północ od źródełka. Kępa zbudowana jest z ilastego margla, który przykrywają piaski i żwiry, naniesione przez wodę w trakcie wylewów rzeki z wykształconą na nich glebą pierwotną. Jest to tzw. calec, czyli warstwy geologiczne nienaruszone przez człowieka. Starą glebę z kolei przykrywała czarna warstwa osadnicza (kulturowa) z VII – IX w., która dla ludzi rozwiniętego średniowiecza była już deptaniskiem. Warstwa ta była wyraźnie rozcięta wkopami fundamentowymi wieży.
Wieża miała kształt czworoboku o wymiarach zewnętrznych 12,40 x 11,80 m i wewnętrznych 9,20 x 8,50 m. Rozmierzona została prawdopodobnie przy pomocy 
średniowiecznej miary długości tzw. stopy, liczącej wówczas około 303 mm. Według niej wymiary wieży wynosiłyby więc 41 x 39 stóp na zewnątrz oraz 30 x 28 stóp wewnątrz. Całość konstrukcji wieży posadowiono na kamiennym fundamencie wysokości 0,40 – 0,60 m z tzw. odsadzką, czyli szerszą od niego ławą na zewnątrz i wewnątrz.
Mury wieży wzniesiono z kamieni wapiennych łamanych o nieregularnych kształtach, układanych na zaprawie wapiennej przez cały przekrój ścian w mało dopasowane warstwy wyrównawcze. Grubość ścian wynosiła około 1,60 m i zachowała się od 1,20 do 2,70 m wysokości do naszych czasów, przy czym do ostatniej wojny światowej zachowała się prawie w całości północna ściana wieży oraz części ścian wschodniej i zachodniej, które zostały zburzone przez Niemców. W latach 90-tych przeprowadzono konserwację murów wieży i nadbudowano je z pozostałego gruzu do wysokości około 2 m ściany północnej, a pozostałe wyciągnięto ponad poziom fundamentów.
Powyżej zdjęcie wieży z okresu międzywojennego wykonane przez K. Jańczykowskiego. Plan przyziemia wieży rysował K. Prożogo. Poniżej plan i przekrój wieży z badań Pokryszkina w 1909 r. opublikowanych przez Rappoporta: Wołyńskije baszni [w:] Materiały i issledowania po archeołogii drewnich gorodow Rusi, t. II. Moskwa 1952.
Podobne artykuły
Kategoria: Polska ,Zabytki nieruchome
